Chuyện ý tưởng

loading...

Khi chứng kiến cuộc cạnh tranh khốc liệt của các bạn OTT diễn ra tại VN như Viber, Zalo, KakaoTalk, WeChat… tôi tự đặt ra cho mình khá nhiều câu hỏi. Trong đó có một câu hỏi dành cho anh Lê Hồng Minh “Tại sao VNG hay VN không nghĩ ra Zalo trước Viber?”. Nhưng dường như đây là một câu hỏi tu từ.

Ý tưởng của ai

Trong một sự kiện của giới đầu tư công nghệ, một nhân vật đến từ một quỹ có một câu phát biểu thuộc hàng kinh điển “Các bạn trẻ giờ hay nói ý tưởng của tôi là X, ý tưởng của tôi là Y mà quên mất đó là Ý của người ta mà TƯỞNG của mình!”.

Chuyện ý tưởng-vi-sao-toi-ngheo-4
Thế giới này là một sự sao chép!

Đã có rất nhiều sự cố scandal về đạo nhạc, đạo văn, ăn cắp ý tưởng kinh doanh nhưng đó chỉ là sự tức giận nhất thời của những người tưởng cái ý đó là của mình. Nói cho có vẻ “thời sự” một chút thì gần đây anh chàng Sơn Tùng gì đó cũng đang có một bài hát gây tranh cãi là đạo nhạc Hàn Xẻng. Ngày trước, các ca sĩ như Lý Hải, Ưng Hoàng Phúc… cũng toàn hát nhạc Hoa lời Việt rồi phán đấy thôi, nhưng ghi thêm một câu “Nhạc Hoa lời Việt” thế là chả ma nào phê với phán. Cớ sao không tương thêm câu “Nhạc Hàn lời Việt” đi cho khoẻ nhỉ? Ngu à, phải làm vậy thì thiên hạ mới bàn tán, đồn thổi, chửi bới thì mới nổi tiếng được chứ!

Tôi lại quen một người làm Tech Startup với sản phẩm F., cũng từng lên facebook kêu ca là đơn vị X lấy toàn bộ thông tin trên web của anh ấy, lấy cả comment của thành viên “bê” về trang của họ. Anh lại không vui vì người ta “ăn cắp” của mình mà quên rằng ngay chính cái mô hình mà anh đang làm là cũng đi “mượn” của Yelp, của Foursquare, của blab la bla mà anh đã hỏi ý kiến người ta chưa?

Nói thế nhưng tôi cũng chẳng phải thiên thần gì đâu, tôi cũng nổi đoá lên khi mấy công ty SMS khác không lo sáng tạo, cứ thấy VHT làm gì mà “mượn” nguyên xi đi kiếm tiền. Cho đến khi một người quen nói với tôi rằng, “Thế giới này là một sự sao chép!”. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu không ai làm ĐTDĐ, mặc cho Motorola làm gì thì làm, thì sức mấy ngày nay có cái iPhone cho bà con quẹt quẹt rồi tự sướng?

Chuyện ý tưởng-vi-sao-toi-ngheo-4

Bạn có một mảnh vườn hình tam giác, một chiều là 3m, chiều vuông góc với nó là 4m, giờ đang tính mua hàng rào B40 về rào cái cạnh còn lại mà không nó ở xa lắm không đi đo được. Vậy mua chiều dài bao nhiêu mét? Bạn cũng đang “mượn” lão tiền bối Pythagore đó thôi!

Trâu chậm không có nước đục mà uống

Xưa có câu “Trâu chậm uống nước đục”, nay có câu “Trâu chậm không có nước đục mà uống”.

Tôi đã bỏ lỡ 2 cơ hội làm bàn (bàn thắng, như trong bóng đá ấy)!

Cách đây chừng 3-4 năm gì họp đó, khi Groupon vừa ra đời, các founder của NhomMua có involve VHT vào một cuộc họp chuẩn bị cho sự ra đời của NM. Chuyện ngoài lề tí, lúc ấy, họ còn đang giao dịch bằng domain MuaChung.com, đùng một cái VC ra MuaChung.vn trước nên từ đó mới có tên gọi NM ra đời. Họ rủ chúng tôi cùng rót tiền vào cuộc chơi này, chúng tôi nào giờ làm B2B nên cũng hơi e ngại cuộc chơi B2C và nhất là trước những thứ mới toanh. Chúng tôi đã vuột mất cơ hội ngồi chung xuồng cùng NM nếu không bây giờ cũng… tanh bành rồi haha!

Cơ hội thứ 2, cũng cách đây chừng 3-4 năm, tôi café cùng vài người bạn học ở Úc về. Họ khoe tôi về WhatsApp, họ nói rằng giờ cứ xài smartphone, tải cái này về thì nhắn tin cho nhau miễn phí, khỏi phải trả tiền SMS cho nhà mạng nữa. Trong khi dân tình thì nhắn tin như điên (hồi đó cua vợ cũng nhờ SMS J). Nhưng nghe xong tôi nghĩ thầm, nào là VN tỷ lệ xài smartphone còn ít, rồi thì phải online 3G, mà nếu trả 70,000đ/tháng tiền 3G có khi còn nhiều hơn tiền SMS, mà online 3G rồi thì vô số thứ để giao tiếp, cứ gì thứ này. Khi ấy, ở VN số người biết đến Viber đếm trên đầu ngón tay và Zalo còn đang ở đâu đó mắc cá chân chứ chưa lên đến đầu gối. Tôi nghe xong chả mảy may gì đến việc bàn nó với người đồng hành ở VHT và ngờ đâu giờ nó bán được có 1… tỷ USD chứ mấy, haiz…!

Chuyện ý tưởng-vi-sao-toi-ngheo-4

Với lợi thế là một công ty mobile, hồi đó mà nhanh nhạy đón lấy cơ hội làm ngay “quả” OTT chắc cũng được anh nào đó mua lại cho nhanh.

Giờ WhatsApp trị giá tỷ đô, Viber gần 1 tỷ đô… Hay là làm một cái kiếm triệu đô nhỉ? Chết ngay tức khắc khi chưa kiếm được một triệu đồng nhá! KakaoTalk rót tiền triệu USD vào VN, rút lui không kèn không trống. WeChat đã bị một nhát chí mạng (dù trên thế giới vẫn còn hot). Gần đây nhất có thể kể đến BeeTalk với việc xài “tiền nhiều như quân nguyên” từ mảng game của Garena để nuôi. Tôi viết entry này khi Zalo vừa sự kiện chào đón user thứ 20 triệu.

Tiếc là điều hiển nhiên, nhưng với trình độ và mọi thứ của mình thì làm sao mình có thể nghĩ ra một thứ như Viber trước thiên hạ được. Thay vào đó, tôi đi tìm câu hỏi trả lời cho các câu hỏi “Viber hoạt động như thế nào?; Viber vì sao thành công?; Còn cơ hội nào tương tự Viber trên smartphone?…”

Khai phá Ý tưởng

Vì sao chúng ta không nghĩ ra “Viber” trước? Vì chúng ta không đủ am hiểu chiếc điện thoại thông minh, không đủ am hiểu các Mobile OS để có thể biết rằng có thể chọc ngoáy vào trong danh bạ, “bê” hết đống ấy sang ”mảnh đất” mới. Một trong những điểm mà Viber được ưa thích là vì nó tự động sync danh bạ có sẵn của chúng ta trên điện thoại. Thử nghĩ xem bạn có dùng nó không nếu danh bạ là trống rỗng và bạn phải add lại từng người một. Không đời nào!

Khi khám phá ra điều này, tôi lại bắt đầu đi tìm câu hỏi, thế thì Mobile OS còn đang cho ta thứ gì mà ta chưa “bê” nó đi khai thác như Viber đã làm với cái gọi là danh bạ? Tôi nhấc cái điện thoại lên, chăm chú nhìn từng góc cạnh, từng phím bấm xung quanh thân máy rồi xoay xoay lắc lắc xem có rớt được ý tưởng nào ra không? Sau đó bắt đầu mở màn hình lên, vọc vào phần Setting, tôi đi vào từng ngõ ngách để tìm ánh sáng cuối đường hầm. Điện thoại còn có gì cho ta khai thác? Camera nè, camera thì để làm gì? Chụp ảnh. Chụp ảnh xong ta làm gì? Cất vào đâu đó lưu trữ, thế thì đã có Dropbox (tất nhiên có giải pháp khác ngoài Dropbox nhưng chỉ nêu cái tên tiêu biểu nhất, vì sao thì lát nữa nói), chia sẻ cho bạn bè thì đã có Instagram, chỉnh sửa thì có PhotoWonder. Có vẻ bế tắc, thôi tìm đường khác.

Làm được gì với Bluetooth không ta? Nhiều lắm, điều khiển máy lạnh, cửa, đèn, TV… tự động báo động khi pet chạy ra khỏi nhà, đưa con đi siêu thị mà nó chạy xa quá thì điện thoại cũng tự động rung lên… Nhưng để làm những cái này thì cần thêm thiết bị phần cứng ngoại vi.

Chuyện ý tưởng-vi-sao-toi-ngheo-4

Còn gì nữa? Instagram hot quá, chia sẻ ảnh thôi mà hot quá, còn cái gì chia sẻ được nữa ta? Chia sẻ cảm nghĩ thì anh Mark dành hết rồi, chia sẻ profile thì LinkedIn, chia sẻ presentation thì SlideShare, chia sẻ tài liệu nói chung thì có MegaUpload, Mediafire…

Chia sẻ công việc? Mảng này kể cả ngày cũng không hết, nào là Notes, AnyDo, Wunderlist, Trello, Horizonate, Basecamp, Asana, Evernote…

Quy tụ những người đi tìm việc làm, đã có Vietnamworks.com và KiemViec.com (nay là CareerBuilder.vn). Quy tụ profile đỉnh thì có LinkedIn, Anphabe. Quy tụ những thứ xả stress nhất thời thứ có 9GAG, HaiVL. Quy tụ ăn chơi du lịch thì có Agoda, Booking.com, Hotels.com… Thế giới quanh ta dường như đã bị vây kín. Còn kẻ hở nào cho mình?

Bạn đọc bài Chiếc bình thị trường đi, chiếc bình không bao giờ đầy!

Chứng kiến sự bùng phát của Viber, WhatsApp, Zalo… lòng tiếc hùi hụi và lẩm bẩm rằng “Trời ơi tại sao mình không thể biết rằng có thể chôm danh bạ điện thoại để làm thứ này!”.

Tiếp tục chứng kiến trào lưu GrabTaxi, Uber và EasyTaxi, lại một nữa tại sao mình không nghĩ ra cái này trước người ta? Trong khi trước đó đã có những case study rành rành như Airbnb, Lyft… Nhà rộng quá, ở không hết thì đăng lên Airbnb mà kiếm thêm, chỉ có vậy thôi mà trang web này được định giá 10 tỷ USD, cao hơn giá trị vốn hoá của tập đoàn Accor với biết bao là bất động sản, khách sạn, tài sản hữu hình. Xe hơi 4 chỗ, 7 chỗ mà chỉ đi một mình phí quá thì cho thiên hạ đi cùng, thế là Lyft & Uber ra đời. Xe máy chí ít cũng dư một chỗ, thế là GrabBike ra đời. Hmm, đặc biệt GrabBike là sản phẩm VN nè, ủng hộ hàng VN đi bà con!

Chuyện ý tưởng-vi-sao-toi-ngheo-4

Vẫn là câu hỏi, liệu sau trào lưu chat chit của OTT, đến trào lưu chia sẻ của Airbnb, Lyft, GrabBike thì liệu còn có gì mới mẻ hay ho hấp dẫn nữa không? Chắc chắn là có, thế giới thay đổi không ngừng, nhất là thế giới công nghệ. Chỉ là hoặc chúng ta lười biếng hoặc chúng ta không đủ hiểu biết để khám phá ra cái gì mới trước thiên hạ. Mà có khi khám phá ra thì không dám làm. Chứ ý tưởng thì vô vàn. Có ý tưởng nhưng có dám làm? Dám làm nhưng có làm đúng? Làm đúng nhưng có gặp may mắn để thành công? Một rừng không hai cọp, chỉ có một kẻ dẫn đầu chiếm hết sân chơi. Kẻ dẫn đầu có thể là kẻ xuất phát đầu tiên nhưng cũng có thể là kẻ đi sau nhưng biết mình biết ta để điều chỉnh để có thế trận tốt hơn.

Ai đi sau nhưng tạo được thế trận tốt hơn?

Apple mãi 1/2007 mới tung ra chiếc điện thoại đầu tiên trong khi Motorola tung ra chiếc mobile đầu tiên vào tận 1973, cách nhau 34 năm vẫn có thể tạo nên vương triều mới.
Yahoo! Messenger sụp đổ, Skype tạm soán ngôi nhưng điều đó nhanh chóng trở thành dĩ vãng khi Slack vừa được định giá tỷ đô sau chưa đầy một tuổi.

Cuộc chiến đi xe khởi phát bằng Uber vào 2009 nhưng đến nay, đường đua này khốc liệt hơn bao giờ hết với Lyft, GrabTaxi, GrabBike, EasyTaxi và gần đây nhất là Hailo.
Có phần comment bên dưới, bạn có thể chia sẻ xem theo bạn, sau nền kinh tế chia sẻ, thế giới công nghệ sẽ chứng kiến làn gió gì mới?

Vũ Hoàng Tâm

Sưu tầm từ: thebusiness.vn

loading...

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*