Nghề thủ công truyền thống của người Dao

loading...

Hàng năm, cứ vào dịp cuối mùa xuân, đồng bào dân tộc Dao đi gieo hạt, trồng bông. Đây là thời điểm thích hợp để cây bông phát triển tốt, vừa tránh được sương muối, vừa tránh được những trận mưa lớn đầu mùa. Sau khoảng 4 tháng, bà con thu hoạch quả bông về ép, bật bông, kéo sợi và dệt vải.

Nghề dệt

Nghề thủ công truyền thống của người Dao-vi-sao-toi-ngheo

Trong các gia đình người Dao nhà nào cũng đều có một khung dệt, máy cán bông, sa quay sợi và các dụng cụ phục vụ cho việc kéo bông dệt vải.

Sau khi thu hoạch về, bông sẽ được làm tơi xốp bằng một dụng cụ gọi là sỏng, có cấu tạo gồm một thân làm bằng mây với hai đầu nhọn và buộc dây cước ở hai đầu. Bật bông bằng cách trải bông trên một mặt phẳng, một tay cầm cán, một tay bật mạnh vào sợi dây cho dây bắn vào các lớp bông làm cho bông tơi xốp. Sau đó người ta tiến hành cuốn bông thành những con cúi nhỏ gọi là Bùi đai để tiện cho việc xe sợi.

Công đoạn tiếp theo là sử dụng xa kéo sợi để rút sợi từ những bùi đai. Đây là công đoạn đòi hỏi sự khéo léo, sao cho sợi kéo không bị đứt lại đều và đẹp. Sau khi hoàn tất phần nguyên liệu thô, những phụ nữ Dao bắt đầu trổ tài, thể hiện sự khéo léo và sáng tạo của mình để dệt nên những tấm vải mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc bằng một khung dệt hết sức đơn sơ.

Khác với dân tộc Lự hoặc một số tộc người khác là nhuộm sợi màu chàm trước khi đưa vào khung dệt, người Dao lại dệt vải trắng trước, sau đó mới tiến hành nhuộm màu chàm.

Những đường nét hoa văn nói riêng và trang phục truyền thống của người Dao nói chung là giá trị văn hóa rất quan trọng, là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào. Thông qua trang phục, người ta có thể dễ dàng nhận ra nhau, hiểu được đời sống văn hóa và nguồn cội của nhau.

Nghề đan lát

Với điạ hình sinh sống đặc trưng của vùng ven sông nước, cộng đồng người Dao đã sớm hình thành cuộc sống mưu sinh bằng nghề đánh bắt thủy sản. Từ đó, bà con đã biết tự tạo ra những dụng cụ đánh bắt từ những nguyên liệu sẵn có ở địa phương như lưới, vợt, cụp đánh cá, tôm…

Đan lát là một nghề cũng khá phổ biến trong cộng đồng người Dao. Nếu như phụ nữ ai cũng biết dệt vải thì nam giới hầu hết đều biết đan lát. Từ những cây tre, cây nứa, qua bàn tay khéo léo và tư duy sáng tạo tuyệt với của những người đàn ông Dao, nhiều vật dụng trong gia đình, từ dần, sàng, nong nia, gùi, sọt v.v….đều được làm rất tinh xảo và hữu dụng.

Nghề chạm bạc.

Cũng giống như nhiều tộc người khác, người Dao cũng rất coi trong các giá trị văn hóa thẩm mỹ, thể hiện ở việc trang trí nhà cửa, trang phục, nhất là những đồ trang sức như vòng cổ, vòng tay, nhẫn dây xà tích, đồ trang trí trên khăn, áo v.v… Những đồ trang sức này hoàn toàn là do bà con tự chế tác thủ công từ bạc.

Theo quan niệm của bà con, những đồ trang sức bằng bạc không chỉ có giá trị thẩm mỹ cao, góp phần tôn vinh vẻ đẹp và sự quý phái của sử dụng mà còn được coi như là bảo bối gia truyền nhằm bảo vệ sức khỏe cho mọi người, như kỵ gió và chống lại những tác động có hại của thời tiết… Bởi vậy, bà con người Dao rất coi trọng và giữ gìn nghề chạm bạc quý giá của mình để lưu truyền cho các thế hệ tương lai.

Sưu tầm từ: vietbao.vn

loading...

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*